Η παγκόσμια στρατηγική για μηδενικές καθαρές εκπομπές CO₂ (Net Zero) βασίζεται στην Αφαίρεση Διοξειδίου του Άνθρακα (CDR – Carbon Dioxide Removal). Όμως, η αποτελεσματικότητα αυτών των τεχνολογιών εξαρτάται από τη διάρκεια αποθήκευσης του CO₂.

Γιατί η Μόνιμη Αποθήκευση Είναι Κρίσιμη;
Υπάρχουν τρία βασικά σενάρια:
1. Προσωρινή αποθήκευση: Το CO₂ επιστρέφει σύντομα στην ατμόσφαιρα και η θερμοκρασία συνεχίζει να αυξάνεται.
2. 100 χρόνια αποθήκευσης: Η αύξηση επιβραδύνεται, αλλά δεν σταματά.
3. Μόνιμη αποθήκευση:Η θερμοκρασία σταθεροποιείται.

Η Παρερμηνεία των Αγορών Άνθρακα:
Οι ρυθμιζόμενες αγορές άνθρακα, όπως το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (EU ETS) και το σύστημα της Καλιφόρνιας, αποσκοπούν στη μείωση εκπομπών CO₂. Οι εταιρείες που ξεπερνούν τα όρια εκπομπών αγοράζουν πιστώσεις άνθρακα.

Το κρίσιμο ερώτημα: Πρέπει η CDR να χρησιμοποιείται για συμμόρφωση στις αγορές άνθρακα;
Δηλαδή, μπορούν οι εταιρείες να πληρώνουν για αφαίρεση CO₂ αντί να μειώνουν τις εκπομπές τους; Η ιδέα φαίνεται ελκυστική, αλλά υπάρχουν σοβαρά προβλήματα:
1️⃣ Η μόνιμη αποθήκευση δεν είναι εγγυημένη.
– Τα δάση απορροφούν CO₂ αλλά μπορούν να καταστραφούν.
– Η Άμεση Δέσμευση Αέρα (Direct Air Capture) αποθηκεύει CO₂ υπόγεια, αλλά έχει υψηλό κόστος.
– Αν το αποθηκευμένο CO₂ δεν είναι μόνιμα δεσμευμένο, καθυστερούμε το πρόβλημα αντί να το λύνουμε.
2️⃣ Δυσκολία στη μέτρηση και επαλήθευση της αποθήκευσης CO₂.
– Η μείωση εκπομπών σε εργοστάσια είναι άμεσα μετρήσιμη.
– Η παρακολούθηση της αποθήκευσης CO₂ απαιτεί δεκαετίες και αξιοπιστία.
– Χωρίς αυστηρό έλεγχο, υπάρχει κίνδυνος ψευδών αναφορών ή διπλών μετρήσεων.
3️⃣ Είναι πραγματική η αφαίρεση CO₂;
– Αν μια εταιρεία φυτεύει δέντρα που θα υπήρχαν ούτως ή άλλως, δεν υπάρχει πραγματική μείωση εκπομπών.
– Οι αγορές πρέπει να διαχωρίζουν τις ουσιαστικές αφαιρέσεις από τις προσχηματικές.
4️⃣ Η CDR μπορεί να υπονομεύσει τη μείωση εκπομπών.
– Οι εταιρείες μπορεί να προτιμήσουν να αγοράζουν πιστώσεις αντί να αλλάξουν πρακτικές.
– Η CDR πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ως άλλοθι για τη διατήρηση ρυπογόνων μοντέλων.

Οι αγορές άνθρακα μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, αλλά απαιτούν προσεκτικό σχεδιασμό. Μια επιπόλαιη προσέγγιση στην CDR θα δημιουργήσει ψευδαίσθηση δράσης χωρίς ουσιαστική πρόοδο.

Η Ευρώπη είναι επιφυλακτική για την ένταξη της CDR στις ρυθμιζόμενες αγορές. Η Καλιφόρνια εξετάζει ορισμένες μορφές της. Η CDR ήδη χρησιμοποιείται, αλλά η ποιότητα των πιστώσεων ποικίλλει.

Η αφαίρεση CO₂ είναι αναγκαία, αλλά πρέπει να γίνεται σωστά.
✔ Αν δεν απαιτήσουμε μόνιμη αποθήκευση, απλώς καθυστερούμε το αναπόφευκτο.
✔ Αν δεν υπάρχουν αυστηροί μηχανισμοί ελέγχου, η CDR θα γίνει εργαλείο παραπλάνησης αντί για πραγματική λύση.

Η επιστήμη είναι σαφής αν το CO₂ δεν αποθηκευτεί σωστά και μόνιμα, η θέρμανση του πλανήτη θα συνεχιστεί.